สารพัดสาเหตุเป็น "สิว"
นพ.ประวิตร พิศาลบุตร
ดื่มน้ำอัดลมแล้วเป็นสิว
ผมเรียนอยู่ปี 1 มหาวิทยาลัย สังเกตว่าทุกครั้งที่ดื่มน้ำอัดลมจะเป็นสิว
อยากทราบว่าเกี่ยวกันไหมครับ
สนฉัตร / จ.ปทุมธานี
ทั่วไปถือกันว่าอาหารไม่มีส่วนกระตุ้นให้เกิดสิวหรอกครับ แม้ว่าจะมีบางคนเชื่อว่าการรับประทานอาหารบางอย่าง
เช่น ช็อกโกแลต โคล่า ถั่ว สัตว์ทะเลเปลือกแข็ง (กุ้ง กั้ง
ปู) อาหารมันๆ ไอศกรีมทำให้เป็นสิวเห่อขึ้นได้ แต่ก็ยังไม่พบหลักฐานพิสูจน์ว่าเป็นจริงในการทดลองกลุ่มใหญ่
แต่ถ้าเป็นเรื่องเฉพาะบุคคล เช่น บางคนกินช็อกโกแลต กินพิซซ่า
แล้วสิวเห่อ ก็ควรงดอาหารประเภทนั้นๆ ครับ
ทำไมเป็นสิวคะ
ลูกสาวอายุ 13 ปี เริ่มมีสิวมากทั้งๆ
ที่ดิฉันก็คอยดูแลให้แกทำความสะอาดเป็นประจำ ล้างหน้าด้วยสบู่วันละ
3-4 ครั้ง ก็ยังมีสิวขึ้นมาก
วิชชุดา / จ.กรุงเทพฯ
สิวไม่ได้เกิดจากฝุ่นละอองตามใบหน้าหรอกครับ ดังนั้นการล้างหน้าฟอกสบู่วันละหลายครั้งจึงไม่ใช่การรักษาสิว
และยังอาจทำให้ผิวหน้าระคายเคืองและสิวเห่อขึ้นได้
สิวในวัยรุ่นในกรณีที่ถามมานี้เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของระดับฮอร์โมนที่มีผลต่อร่างกายในวัยแตกเนื้อสาวเนื้อหนุ่ม
ฮอร์โมนจะทำให้ต่อมไขมันในผิวหนังผลิตไขมันมากขึ้น ต่อมไขมันจะเชื่อมต่อกับต่อมรูขุมขน
ในช่วงวัยรุ่นเซลล์ของท่อต่อมรูขุมขนจะเจริญเติบโตและหลุดลอกรวดเร็วขึ้น
ทำให้เกิดมีเศษเซลล์ผิวหนังอุดตันท่อต่อมรูขุมขน ไขมันที่ถูกสร้างขึ้นจึงไม่อาจส่งผ่านออกมาเคลือบฉาบผิวหนังภายนอกได้
จึงเกิดเป็นก้อนไขมันอุดตันคั่งค้างอยู่ในต่อมไขมันและท่อรูขุมขน
เรียกว่า คอมมีโดน (comedone) ซึ่งเป็นจุดกำเนิดของสิวนั่นแหละครับ
นอกจากนั้นผิวหนังในบริเวณรูขุมขนจะมีแบคทีเรียเจ้าประจำอาศัยอยู่
คือ เชื้อพีแอคเน่ (P.acnes) เชื้อนี้ปกติอยู่อย่างสงบเรียบร้อยไม่ทำอันตรายต่อผิวหนัง
แต่เมื่อมีเศษไขมันอุดตันหรือคอมมีโดนเกิดขึ้นถือว่าเป็นแหล่งอาหารอร่อยของเชื้อ
เชื้อจึงเจริญเติบโตเพิ่มมากขึ้น เชื้อจะเปลี่ยนไขมันให้กลายเป็นกรดไขมัน
ซึ่งมีฤทธิ์ระคายเคือง ผิวหนังจึงอักเสบเกิดเป็นสิวอักเสบขึ้นมา
จึงเห็นว่าสิวเป็นเรื่องปกติของวัยรุ่น แต่ก็ควรได้รับการดูแลอย่างถูกวิธี
สิวในวัยรุ่นนี้ถ้าไม่ได้รับการรักษาอาจก่อให้เกิดแผลเป็นถาวร
ซึ่งมีผลเสียต่อสภาพจิตใจมากครับ
อดนอนทำให้เป็นสิวไหม
สังเกตว่าช่วงใกล้สอบถ้าต้องอดนอนเพื่อดูหนังสือจะทำให้สิวขึ้นทุกครั้ง
อยากเรียนถามคุณหมอว่าการอดนอนทำให้เป็นสิวไหมคะ
พรทิพย์ / จ.กรุงเทพฯ
การอดหลับอดนอนจัดเป็นความเครียดอย่างหนึ่ง อาจส่งผลให้เกิดสิวได้จริงครับ
เพราะความเครียดจะส่งผลต่อระบบต่างๆ ของร่างกายและมีการเปลี่ยนแปลงระดับฮอร์โมน
ซึ่งมีผลให้เกิดการเห่อของสิวได้ สังเกตได้ว่าเด็กวัยรุ่นหลายคนพอใกล้สอบจะมีสิวเห่อขึ้น
เป็นผลสืบเนื่องมาจากความเครียดนั่นเอง นอกจากนั้นการเป็นสิวเองก็ก่อให้เกิดความเครียดเพิ่มขึ้นได้เช่นกันครับ
เพื่อนใช้ยารักษาสิวได้ผล แต่ตัวเองใช้ไม่ได้ผล
เป็นสิวประจำเพื่อนแนะนำให้ซื้อยาแต้มหัวสิวยี่ห้อหนึ่งมาใช้
เพื่อนบอกว่าใช้แล้วได้ผลดี สิวยุบใน 2 วัน แต่เมื่อซื้อมาใช้เองกลับไม่ได้ผลเลยค่ะ
ทำไมคะ
เผ่าจันทร์ / จ.กรุงเทพฯ
ยารักษาสิวมีมากมายตั้งแต่ยาทาจนถึงยารับประทาน สิวในแต่ละคนมีความรุนแรงมากน้อยแตกต่างกัน
และถึงจะมีความรุนแรงเท่ากันแต่การตอบสนองต่อตัวยาตัวเดียวกันในแต่ละคนก็อาจแตกต่างกันออกไปได้
เข้าทำนองลางเนื้อชอบลางยานั่นแหละครับ ถ้าทดลองใช้ผลิตภัณฑ์หลายอย่างอย่างถูกต้องตามคำแนะนำในฉลากยาแล้ว
สิวก็ยังไม่ดีขึ้น ก็คงต้องไปพบแพทย์ผิวหนังเพื่อขอคำแนะนำครับ
พบเสมอว่าผู้ที่เป็นสิวเองหลายรายมักใจร้อน ใช้ยาแค่วัน 2
วันแล้วไม่ดีขึ้นก็คิดว่าไม่ถูกกับยา ยารักษาสิวบางตัวเช่นยาทากลุ่มกรดวิตามินเออาจต้องใช้เวลา
3-6 สัปดาห์ สิวจึงจะเริ่มดีขึ้นครับ
เป็นสิวจะใช้เครื่องสำอางและครีมล้างหน้าตัวไหนดี
ดิฉันเป็นสิวเป็นระยะๆ บางช่วงก็ขึ้นมากหน่อย
บางช่วงก็ขึ้นน้อย อยากถามคุณหมอประวิตรว่าผู้ที่เป็นสิวควรใช้เครื่องสำอางหรือครีมล้างหน้าแบบใดจึงจะดีคะ
เมณฑกา / จ.กรุงเทพฯ
ควรเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ภัณฑ์ที่ระบุว่า ไม่ก่อให้เกิดคอมมีโดน
(noncomedone) เพราะจะไม่มีส่วนผสมที่กระตุ้นให้เกิดสิว นอกจากนั้นพบว่ายาทารักษาสิวหลายตัวอาจทำให้ผิวหน้าแห้งและระคายเคืองได้
โดยเฉพาะในช่วง 2-3 สัปดาห์แรกของการใช้ยา จึงควรหลีกเลี่ยงเครื่องสำอางหรือครีมล้างหน้าที่ทำให้ผิวแห้งมากขึ้น
นอกจากนั้นไม่แนะนำให้ผู้ที่เป็นสิวแต่งหน้าเข้มๆ ควรใช้ผลิตภัณฑ์ที่เป็นฝุ่น
(powder) ไม่ใช่เป็นครีมหรือเป็นแป้งแข็ง ถ้าเป็นผลิตภัณฑ์ที่เป็นแป้งฝุ่นจะระคายเคืองต่อผิวหน้าน้อยกว่าและไม่กระตุ้นให้เกิดคอมมีโดน
การใช้เทคนิคแต่งหน้าพรางหัวสิวจะทำให้ผิวหน้าดูเรียบเนียนขึ้นได้
การใช้รองพื้นสีออกโทนเขียวแต้มทับหัวสิวสีแดงจะทำให้สีผิวแลดูสม่ำเสมอขึ้นได้ครับ
บีบสิวได้ไหม
มักเป็นสิวหัวหนองดูแล้วรำคาญตา บีบออกได้ไหมครับ
ธงชาติ / จ.กรุงเทพฯ
ไม่แนะนำให้ผู้ที่เป็นสิวบีบหรือแกะสิวเองครับ การกดสิวหัวดำ
(open comedone) ควรทำโดยผู้เชี่ยวชาญเท่านั้น เพราะถ้ากดไม่ดีก้อนไขมันจะแตกออกสู่ผิวข้างเคียงทำให้เกิดการอักเสบตามมาได้
ส่วนสิวที่อักเสบแล้วเป็นสิวหัวแดงหรือหัวหนองไม่ควรบีบแกะในทุกกรณี
เพราะทำให้เชื้อโรคยิ่งแพร่กระจาย สิวอักเสบลุกลามขึ้น และก่อให้เกิดแผลเป็นบนใบหน้า
ยาทาสิวต้องทาทั่วหน้าไหม
ดิฉันเป็นสิวไม่มากนัก ปกติใช้แค่ยาปฏิชีวนะแต้มหัวสิวก็พอ
แต่บางครั้งก็ยังมีสิวขึ้นใหม่อีกค่ะ อยากทราบว่ายาทาสิวต้องทาทั่วหน้าไหมคะ
แก้วแหวน / จ.กรุงเทพฯ
ปกติแล้วถ้าเป็นสิวอักเสบไม่กี่เม็ด อาจใช้ยาแต้มหัวสิวแต้มเฉพาะสิวที่กำลังอักเสบ
เช่น กลุ่มยาทาปฏิชีวนะ อีริโทมัยซิน คลินดาไมซิน แต่ถ้าผิวหน้ามีแนวโน้มที่จะเป็นสิวง่ายเพราะมีสิวอุดตันเยอะ
ก็อาจต้องใช้ยาทาลดสิวเสี้ยนทาทั่วหน้าหรือทาตำแหน่งที่มักเป็นสิว
เช่น หน้าผาก แก้ม คางและจมูก กลุ่มยาทาลดคอมมีโดน เช่น พวกยาทากลุ่มกรดวิตะมินเอ
Retin A , Isotrex , Differen เป็นต้น โดยทาทิ้งไว้ทั่วหน้าก่อนนอน
โดยที่ตอนเช้าต้องใช้ยากันแดดร่วมด้วยนะครับ และกลุ่มบีพี
(Benzoyl peroxide) ซึ่งจะทาทิ้งไว้ 5 นาทีก่อนล้างหน้า (ไม่ต้องล้างหน้าก่อนทายา)
เมื่อทายาทิ้งไว้ครบ 5 นาที ค่อยล้างหน้าออกทีเดียวเลยครับ
สำหรับผู้อ่าน HealthToday ที่มีคำถามเกี่ยวกับเรื่องผิวหนัง
ผม เล็บ เครื่องสำอาง ความงาม กรุณาส่งคำถามมาได้ที่ นพ.ประวิตร
พิศาลบุตร คอลัมน์ Healthy Skin Q & A นิตยสาร HealthToday
58-60 ซ.สุขุมวิท 62 บางจาก พระโขนง กรุงเทพฯ 10260 หรือจะถามมาที่
email : pravitbisalbutra@hotmail.com ก็ได้ครับ คำถามใดได้ลงตีพิมพ์จะมีรางวัลสมนาคุณเล็กๆ
น้อยๆ ให้ครับ
|
