ดูดนิ้วมือ
พ.ต.ท.ทพ.พจนารถ พุ่มประกอบศรี

เรื่องของเด็กติดการดูดนิ้วมือเป็นเรื่องที่สร้างความวิตก ให้ผู้ปกครองหลายท่าน โดยปกติแล้วการดูดนิ้วมือในช่วง ขวบปีแรกนั้นมิได้เห็นกันบ่อยๆ ในเด็ก ส่วนใหญ่จะรู้สึกว่า ทำให้สบายหรือจะดูดนิ้วมือเมื่อรู้สึกเบื่อ เหนื่อย วิตก หรือเครียด เด็กส่วนใหญ่จะหยุดการดูดนิ้วมือประมาณอายุ 5 ขวบ โดยเฉพาะเมื่อได้ไปโรงเรียน บรรยากาศของสังคมเด็ก จะทำให้เด็ก ค่อยๆ เลิกนิสัยไปเองเพราะเกิดความอายเพื่อนฝูง

หากการดูดนิ้วมือยังดำเนินต่อไปเรื่อยๆ เด็กไม่หยุดการดูดนิ้วมือ ในช่วงที่ฟันแท้ซี่หน้าเริ่มขึ้นแล้วจะมีผลต่อการเรียงตัวของฟัน การขยายตัวของขากรรไกร การพูด และการกลืน

ผลต่อขากรรไกร
แรงที่เกิดจากการดูดนิ้วมีมากอย่างไม่น่าเชื่อ เด็กที่ติดดูดนิ้วมือจะทำเป็นประจำ ทุกครั้งที่ดูดก็จะมีแรงไปกดที่ขากรรไกรและฟัน ให้เปลี่ยนรูปร่างได้ ฟันหน้าบนจะบานออกและกระเดิดขึ้น ขณะเดียวกัน ฟันล่างกลับเคลื่อนหลบเข้าข้างใน โดยธรรมชาติแล้วในเด็กขากรรไกรยังมีการเจริญเติบโตตลอดเวลา หากเป็นไปโดยธรรมชาติแล้วจะไม่มีปัญหา แต่ถ้ามีแรงภายนอกไปบังคับ เช่น การดูดนิ้วมือ ขากรรไกรก็ผิดรูปร่างได้ ขากรรไกรของเด็กที่อายุต่ำกว่า 8 ขวบจะค่อนข้างอ่อน และมีเส้นเลือดมาเลี้ยงมากมาย แต่อีกด้านหนึ่งจะมีส่วนประกอบของแคลเซียมต่ำ ดังนั้นการที่เด็กติดการดูดนิ้วนานๆ จึงเป็นเรื่องง่ายที่ทำให้มีผลกระทบต่อการเจริญเติบโตของขากรรไกรรอบๆ ฟันหน้าบนและล่าง โดยเราจะสังเกตว่ามีช่องว่างระหว่างฟันหน้าบนและล่าง ฟันหลังจะสับกันหรือชนกันแต่ฟันหน้าจะเปิดหรือที่หมอฟันมักจะเรียกว่า open bite (กัดเปิด-กัดฟันแล้วฟันหน้าไม่สบกัด) นอกจากนี้การดูดนิ้วมือเป็นประจำยังส่งผล ให้เพดานบนโค้งตัวผิดปกติ การ-วางตัวของลิ้นผิดปกติ ส่งผลไปถึงการเคี้ยว การกลืน การพูดที่ผิดปกติไปด้วย อีกเรื่องที่ตอนเด็กๆ จะไม่ค่อยรู้สึก คือ เรื่องของความสวยงาม ผลของการที่ฟันหุบไม่ลง ปากเจ่อ ยิ้มจะไม่ประทับใจแน่ ซึ่งมีผลต่อเมื่อตอนโตเริ่มเข้าสังคมมากขึ้น

จะแก้ไขอย่างไรดี
เป็นเรื่องที่สำคัญมาก เราจะต้องหยุดการดูดนิ้วมือก่อนฟันแท้ขึ้น ถ้าเลย 5 ขวบไปแล้วเด็กยังไม่เลิกดูดนิ้วมือ จะต้องช่วยเขา ซึ่งมี คำแนะนำหลายๆ อย่าง
- อย่าใช้วิธีบังคับเด็กเพื่อให้หยุดการดูดนิ้วมือในทันทีทันใด
- ต้องคุยกับเด็กถึงผลเสียและพ่อแม่จะช่วยกันกับเด็กที่จะหยุดนิสัยนี้
- ต้องให้กำลังใจกันอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้เด็กค่อยๆ ลด ละ เลิก หรือดุว่าเมื่อเห็นเด็กดูดนิ้วมือ
- คงต้องจัดรางวัลให้เมื่อทำดี
- ที่สำคัญควรปรึกษาทันตแพทย์เพื่อช่วยกันอีกด้านหนึ่ง

ทันตแพทย์จะมีเครื่องมือคล้ายฟันปลอมที่ติดลวดโค้ง ตรงเพดาน ใส่เพื่อเตือนเด็กทุกครั้งที่จะดูดนิ้วมือ จะไปติดลวด เหล็กทำให้เด็กชะงักและค่อยๆ ลดนิสัยลงได้ หากเราไม่ต้องการ ให้ลูกมีฟันเก ปากเจ่อ ยิ้มไม่สวย เราจะต้องหยุดการติดดูดนิ้วมือให้ได้ก่อน 5 ขวบ เมื่อสังเกตเห็นว่าลูกมีนิสัยแบบนี้ทำท่าจะต่อยาวออกไปจนจะเรียนประถมแล้ว อย่ารอช้าครับรีบไปปรึกษาทันตแพทย์เลย