| ปากแห้ง
พ.ต.ท.ทพ.พจนารถ พุ่มประกอบศรี
ในช่องปากเรามีน้ำลายหล่อเลี้ยงอยู่ตลอดเวลา
ต่อมน้ำลายทำหน้าที่ผลิตน้ำลายออกมา เพื่อย่อยอาหาร คลุกเคล้าและหล่อลื่นให้อาหารกลืนได้ง่าย
นอกจากนี้น้ำลายยังทำให้เยื่อบุในช่องปากชุ่มชื่นตลอดเวลา
หากมีสภาพผิดปกติทำให้น้ำลายไหลน้อยลง เราจะรู้สึกอาการปากแห้ง
มีภาวะผิดปกติไปจากที่เป็น ทำให้รู้สึกหงุดหงิด และมีผลข้างเคียงหลายๆ
อย่าง
การปล่อยทิ้งให้มีอาการปากแห้งนานๆ อาจจะเป็นสาเหตุทำให้เกิดเชื้อราในช่องปากได้ง่ายขึ้น
 ฟันผุและโรคเหงือกอักเสบในช่องปาก
รู้สึกแสบๆ
ร้อนๆ ในช่องปาก
มีกลิ่นปาก
หรือทำให้กลืนลำบาก ฝืดคอ
หากมีฟันปลอมแบบถอดได้
การที่ปากแห้งมีผลให้การใส่
ฟันปลอมหลวมและใส่ไม่ค่อยสบาย
อะไรเป็นสาเหตุให้ปากแห้ง
ที่พบบ่อยคือ
การใช้ยาบางอย่าง เช่น ยาแก้แพ้ antihista- mine ยาลดน้ำมูก
คัดจมูก (decongestant) ยาแก้ปวด ยาขับ-ปัสสาวะ ยาลดความดันโลหิต
ยาลดอาการซึมเศร้า โดยข้อเท็จจริงแล้วมียามากกว่า 400 รายการที่มีผลข้างเคียงทำให้ปากแห้ง
การใช้ยาจึงควรศึกษาใบกำกับยา หรือได้รับคำแนะนำจากแพทย์
ปากแห้งอาจเกิดจากการฉายแสงในการรักษามะเร็งที่ศีรษะในช่องปาก
ใบหน้า ลำคอ ต่อมน้ำลาย เพราะผลจากรังสีทำให้การไหลของน้ำลายลดน้อยลงอย่างเด่นชัด
คนที่เป็นโรคเบาหวาน
การเปลี่ยนแปลงฮอร์โมนระหว่างตั้งครรภ์
หรือวัยหมดประจำเดือน
สาเหตุเหล่านี้เป็นสิ่งที่ทำให้การไหลเวียนของน้ำลายน้อยลง
จะช่วยบรรเทาอาการเหล่านี้ได้อย่างไร? ...ถ้าเราเพิ่มน้ำเข้าสู่ร่างกาย
ก็อาจช่วยลดอาการปากแห้งได้ ทันตแพทย์หรือแพทย์อาจใช้น้ำลายเทียม
เพื่อให้เยื่อบุในช่องปากชุ่มชื่นอยู่เสมอ หรืออาจใช้วิธี...
เคี้ยวหมากฝรั่งไร้น้ำตาล
จิบน้ำบ่อยๆ
ใช้น้ำยาบ้วนปากที่ไม่มีแอลกอฮอล์
งดเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน
แอลกอฮอล์ และน้ำอัดลมทั้งหลาย
คนที่มีอาการปากแห้งบ่อยๆ ควรพบทันตแพทย์ เพื่อตรวจสุขภาพในช่องปาก
ฟัน เหงือก และควรมีข้อมูลการใช้ยา และโรคประจำตัวที่เป็น
เพราะจะช่วยให้การวิเคราะห์หาสาเหตุแก้ไขปัญหาได้ง่ายขึ้น
การดูแลรักษาสุขภาพในช่องปากสำหรับคนที่ปากแห้งน้ำลายไหลน้อยคงต้องได้รับการดูแลเป็นพิเศษจากธรรมดา
เพราะการไหลของน้ำลายช่วยให้อาหารถูกคลุกเคล้าและกลืนได้ง่าย
น้ำลายจะช่วยผลักอาหารให้ไหลลื่น มากกว่าที่จะเกาะติดกับตัวฟันและเหงือก
ในรายที่ปากแห้งมากๆ การเกาะติดของอาหารที่ฟันและเหงือกก็เพิ่มมากขึ้น
และการกลืนจะทำได้ลำบากมากขึ้น การเกิดฟันผุและโรคเหงือกอักเสบก็ทวีขึ้นเช่นกัน
เราจะดูและฟันและเหงือกอย่างไร
แปรงฟันอย่างสม่ำเสมอหลังอาหารทุกครั้ง
อย่าลืมใช้
Dental floss ทุกครั้งที่แปรงฟัน ขจัดคราบอาหารที่ติดตามซอกฟัน
ใช้แปรงซอกฟัน
ทันตแพทย์อาจเคลือบฟลูออไรด์เพิ่ม
อมน้ำยาบ้วนปากที่มีฟลูออไรด์แต่ไม่มีแอลกอฮอล์
อย่าลืมว่า การที่มีริมฝีปากแห้งนอกจากจะสร้างความหงุดหงิดแล้วยังมีผลต่อสุขภาพฟันและเหงือกอย่างมาก
หากเรารู้สภาพ เพิ่มความเข้มงวดในการทำความสะอาดฟันมากขึ้น
ก็ย่อมส่งผลให้สุขภาพฟันดีและอยู่ให้ยาวนานได้ไม่ยุ่งยากเลย
|
