สัญญาณเตือนภัย... เรื่องภายในของผู้หญิง
พญ.นิศานาถ ธนะภูมิ สูติ-นรีแพทย์

บางครั้งคนเราก็ลืมที่จะดูแลตัวเอง ถ้าไม่มีอะไรผิดปกติก็จะใช้ชีวิตไปเรื่อยๆ การที่จะไปพบหมอเพื่อตรวจร่างกายประจำปี โดยเฉพาะเรื่องตรวจภายในน่ะหรือ? ลืมไปได้เลย! แต่ถ้าสังเกตได้ว่ามีอาการเหล่านี้เกิดขึ้นกับคุณแล้วล่ะก็ อย่าได้นิ่งนอนใจรอลุ้นว่าแล้วมันจะหายไปเองเมื่อไร เพราะนั่นเป็นสัญญาณเตือนที่บอกว่าปัญหามีจนเริ่มออกอาการให้เห็นแล้ว เลิกรีรอแล้วรีบพาตัวเองไปหาหมอโดยด่วน!

เลือดออกผิดปกติจากโพรงมดลูก
ไม่ว่าจะอายุเท่าไร ถ้ายังมีประจำเดือนอยู่ ประจำเดือนควรจะมาเป็นรอบ ครั้งละไม่เกิน 7-10 วัน ระยะห่างจากวันแรกของครั้งหนึ่งถึงวันแรกของอีกครั้งหนึ่งไม่ควรเร็วกว่า 21 วัน ถ้ามันมาเร็วไปกว่านี้ หรือมากระปริดกระปรอย มาๆ หยุดๆ ไม่เป็นเรื่องราว หรือมามากเสียจนทะลักล้น มีเลือดเป็นก้อน หรือมาเกิน 10วันแล้วก็ยังไม่หยุดเสียที ....อย่างใดอย่างหนึ่งในอาการใดๆ เหล่านี้ที่เกิดขึ้นกับคุณ เป็นสัญญาณบอกว่าคุณควรไปพบหมอได้แล้ว อย่าลืมนำบันทึกประจำเดือนไปให้หมอดูด้วย

     สัญญาณนี้บอกถึงอะไร : ในวัยเจริญพันธุ์ ปัญหาเรื่องนี้มักจะเกี่ยวข้องกับการตั้งครรภ์เป็นส่วนใหญ่ ตั้งแต่ยังไม่รู้ว่ามีการตั้งครรภ์เลย เช่น อาจเป็นเรื่องของแท้ง ท้องนอกมดลูก หรือถ้าทราบว่ามีการตั้งครรภ์แล้ว การแท้ง มีรกเกาะต่ำ หรือคลอดก่อนกำหนด ก็จะมีอาการเลือดออกผิดปกติได้

     ถ้าปัญหานี้เกิดในวัยใกล้หมดประจำเดือน อย่าละเลยและเหมาเอาว่าเป็นเรื่องปกติที่จะเกิดขึ้นเมื่อใกล้หมดประจำเดือนโดยไม่ตรวจค้นหา เพราะอาการเลือดออกอาจเป็นอาการแสดงของมะเร็งที่มดลูกได้แม้ว่าจะไม่ใช่ทั้งหมดก็ตาม ดังนั้นจึงจำเป็นต้องรู้ให้แน่ว่าไม่ได้เป็นจากเหตุนี้ก่อนที่จะสรุปว่าเป็นเรื่องของฮอร์โมนที่เริ่มลดลงในวัยใกล้หมดประจำเดือน โดยเฉพาะอย่างยิ่งคนที่หมดประจำเดือนไปแล้วไม่ว่าจะใช้หรือไม่ใช้ฮอร์โมนชดเชยก็ตามและมีเลือดออกผิดปกติถือว่าต้องรีบมาพบหมอเพื่อค้นหาโดยด่วน การจะรู้ว่าเป็นจากเหตุใดนั้นก็ต้องดูจากเนื้อเยื่อของเยื่อบุโพรงมดลูกซึ่งได้จากการขูดมดลูกนั่นเอง


มีของเหลวอื่นใดนอกเหนือไปจากมูกใสๆ ไหลออกมาจากช่องคลอด หรืออาจมีอาการคันรอบช่องคลอดร่วมด้วย
     อาการนี้เรียกกันว่าตกขาว แต่บางครั้งสิ่งที่ไหลออกมาก็ไม่ได้มีสีขาว ไม่ว่าจะสีเหลือง เขียว สีคล้ำช้ำเลือดช้ำหนอง หรือมีเลือดจางๆ ปนเปื้อน ยิ่งถ้ามีกลิ่นไม่ค่อยดี หรือจะมีอาการคัน แสบที่ปากช่องคลอดหรือไม่ก็ตาม ก็ควรรีบไปพบหมอ

     สัญญาณนี้บอกถึงอะไร: ส่วนใหญ่เป็นเรื่องของการอักเสบติดเชื้อที่ช่องคลอด แต่เพราะเชื้อที่ทำให้เกิดการอักเสบนั้นมีได้ตั้งแต่ เชื้อรา เชื้อแบคทีเรียมากมายหลายชนิด ไม่ว่าจะเป็นหนองใน หนองในเทียม คลาไมเดีย ฯลฯ หรือพยาธิทริโฆโมแนส แล้วจะรู้ได้ว่าเป็นจากอะไร? ก็ต้องตรวจภายในและเอาตกขาวไปตรวจทางห้องปฏิบัติการจึงจะรู้ชัดว่ามาจากเชื้อตัวไหน ยาที่ใช้ก็จะแตกต่างกันไปตามแต่เชื้อที่เป็นสาเหตุ ดังนั้นการจะลองเอายาไปใช้ก่อนตรวจนั้น อาจทำให้การประเมินผลหลังการรักษาถ้ามีปัญหาว่าไม่ดีขึ้นทำได้ยาก และอาจเป็นสาเหตุให้เชื้อดื้อยาได้

     นอกจากนี้อาการตกขาวหรือมีเลือดปน อาจเป็นอาการบ่งบอกถึงมะเร็งปากมดลูกด้วยก็ได้ แต่เรื่องของมะเร็งปากมดลูกนั้นสามารถค้นหาได้ก่อนที่จะมีอาการใดๆ แม้เพียงเซลล์ปากมดลูกเริ่มผิดปกติเราก็สามารถค้นเจอและรีบรักษาก่อนจะลุกลามไปเป็นมะเร็งได้ถ้าตรวจ pap test ทุกปี


คัน แสบร้อนที่ปากช่องคลอด จะมีแผลหรือไม่มีก็ตาม
อาการคัน หรือแสบร้อนที่ปากช่องคลอด โดยเฉพาะเวลาน้ำปัสสาวะมาเปื้อนตอนถ่ายปัสสาวะ อาจมีแค่ผิวแดง หรือมีผื่น แผล ตุ่มน้ำ แผลแตก หรือแผลตื้นมีหนอง อาจจะมีตกขาวร่วมด้วยก็ได้ ถ้าคุณมีอาการนี้คงไม่ต้องบอกว่าควรไปหาหมอ เพราะทุกคนที่มีอาการนี้ก็มักจะทนไม่ไหวอยู่แล้ว
สัญญาณนี้บอกถึงอะไร: เรื่องปากช่องคลอดอักเสบ อาจเกิดจากการแพ้สารใดๆ ก็ตาม เช่น ยา ผ้าอนามัย สบู่ น้ำหอม ถุงยาง ฯลฯ หรือจากการเสียดสีนานๆ เช่น ขี่ม้า จักรยาน หรือเกิดจากการติดเชื้อ ไม่ว่าจะเป็นจากเชื้อรา แบคทีเรีย หรือไวรัสตัวเอก คือ เฮอร์ปีส์ หรือที่เรียกว่าเริมก็ได้ การรักษาก็แตกต่างกันไปตามสาเหตุที่ทำให้เกิด