ทำไมผู้สูงอายุจึงไม่ควรเป็นหวัด

     หวัดเป็นโรคที่เราต่างพบเจอได้บ่อยๆ โดยเฉพาะในฤดูฝนจนถึงฤดูหนาวที่มีอากาศค่อนข้างเย็น จนคนทั่วไปมักจะชินเสียแล้วกับการเป็นหวัดและมักคิดว่าเป็นเรื่องไม่รุนแรงอะไร กินยานอนพักเดี๋ยวก็หาย จึงไม่ค่อยให้ความสำคัญสักเท่าไรนัก แต่สำหรับผู้สูงอายุแล้วนั้น หวัดอาจไม่ใช่เพียงโรคธรรมดาๆ อย่างที่คุณคิดก็ได้นะคะ

      ศ.นพ.สว่าง แสงหิรัญวัฒนา อายุรแพทย์ด้านโรคปอดและระบบทางเดินหายใจ ได้ชี้แจงถึงอันตรายของหวัดในกรณีนี้ว่า คนเป็นหวัด โดยเฉพาะไข้หวัดใหญ่นั้นหากเกิดกับคนทั่วไปที่มีอายุยังไม่มากนัก นอกจากจะทำให้มีโอกาสแพร่เชื้อไปสู่ผู้อื่น และจำเป็นต้องรักษาตัวอย่างต่อเนื่องเป็นเวลาหลายๆ วัน ไม่สามารถทำกิจกรรมชีวิตได้ตามปกติเหมือนเคยหลายวันติดกันแล้ว ก็ไม่ค่อยพบว่ามันสร้างปัญหาอย่างอื่นอย่างใด แต่ทว่าหากไข้หวัดใหญ่นั้นเกิดกับผู้สูงอายุ ก็จะทำให้มีโอกาสเกิดโรคแทรกซ้อนอื่นๆ ตามมา ซึ่งโรคแทรกซ้อนเหล่านี้แหละที่น่ากลัวกว่าไข้หวัดใหญ่เองเสียอีก

โรคแทรกซ้อนที่เกิดได้หลังเป็นหวัด
     คุณหมอสว่างได้ให้ความรู้อีกว่า ในทางการแพทย์ถือว่ากลุ่มผู้สูงอายุเป็นกลุ่มเสี่ยงต่ออันตรายจากโรคหวัด นอกจากผู้สูงอายุแล้วยังมีเด็กเล็กๆ และผู้ที่มีโรคประจำตัวต่างๆ ที่มีความเสี่ยงเช่นกัน กลุ่มเสี่ยงเหล่านี้มีโอกาสเกิดโรคแทรกซ้อนไปยังระบบอื่นๆ ในร่างกายได้ง่ายเมื่อเกิดเป็นหวัด ที่รุนแรงก็อย่างเช่น
     
     • ระบบหัวใจ : เยื่อหุ้มหัวใจ และกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ คนที่เป็นจะมีอาการเจ็บหน้าอก โดยเฉพาะหากผู้สูงอายุท่านนั้นเป็นโรคหัวใจอยู่แล้วก็มีโอกาสที่โรคจะทรุดหนัก อาจเกิดอาการหัวใจวายได้

     • ระบบประสาท : สมองและเยื่อหุ้มสมองอักเสบ คนที่เป็นจะมีอการปวดศีรษะมาก ง่วงซึม ไปจนถึงขั้นหมดสติ

     • ระบบหายใจ : หลอดลมอักเสบ ปอดบวม เกิดฝีในปอด หรือเกิดหนอง ในเยื่อหุ้มปอด อาการแสดงคือ จะรู้สึกว่าแน่นหน้าอกและเหนื่อยหอบ

     • เกิดการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อนที่อวัยวะอื่นๆ เช่น เป็นไซนัสอักเสบ หูชั้นกลาง หรือหูชั้นในอักเสบ เป็นต้น
พบว่าส่วนใหญ่กลุ่มที่ได้รับอันตรายจนถึงกับเสียชีวิตก็คือ กลุ่มผู้สูงอายุ เนื่องจากปอดบวม โรคหัวใจ หรือโรคประจำตัวที่เป็นอยู่


ป้องกันไข้หวัดใหญ่เป็นทางเลือกหนึ่งของผู้สูงวัย
     เนื่องจากไข้หวัดใหญ่เมื่อเป็นแล้วมักจะมีอาการรุนแรงกว่าไข้หวัดธรรมดาเพราะถือว่าเป็นโรคติดเชื้อรุนแรง มีการแพร่เชื้อถึงกันและกันได้ง่าย โดยเกิดจากไวรัส Influenza ที่พบได้ในน้ำมูก น้ำลายของคนที่เป็นอยู่ หากคนที่มีร่างกายอ่อนแอผ่านเข้าไปในบริเวณที่มีเชื้อแพร่กระจาย หรือสัมผัสกับสิ่งของที่มีเชื้อไวรัสนี้ติดอยู่ก็จะรับเชื้อเข้าสู่ร่างกายได้ง่าย ดังนั้น การรักษาสุขภาพร่างกายให้แข็งแรงอยู่เสมอจึงเป็นทางหนึ่งที่จะช่วยป้องกันการเป็นหวัดหรือไข้หวัดใหญ่ได้


วิธีการง่ายๆ ที่ผู้สูงอายุและทุกคนทำได้คือ
    
       ควรให้ความอบอุ่นแก่ร่างกายให้เพียงพอ เช่น นอนห่มผ้า ถ้าจะให้ดี ควรใส่ถุงเท้า หรือผ้าพันคอ เวลานอนด้วย ในกรณีที่ไม่ชอบห่มผ้าหรือห่มแล้วชอบสะบัดหลุดโดยไม่รู้ตัว ควรใส่เสื้อหนาๆ หรือใส่เสื้อ 2 ชั้น และกางเกงขายาวเข้านอน

     • รักษาร่างกายให้อบอุ่นอยู่เสมอ
     • รับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ทุกวัน เลี่ยงอาหารมัน เค็มจัด เผ็ดจัด หวานจัด
     • อยู่ในที่ที่สะอาด มีอากาศถ่ายเทได้ดี
     • นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ
     • หมั่นออกกำลังกายสม่ำเสมอ
     • หลีกเลี่ยงให้อยู่ห่างไกลจากคนอื่นที่เป็นหวัด

      นอกจากนี้การป้องกันอีกทางหนึ่งคือ การได้รับวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่เป็นประจำทุกปีจากตามสถานพยาบาลทั่วไป วัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่เหล่านี้จะมีการปรับปรุงอยู่เสมอๆ เพื่อให้รับมือกับเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่ที่มีการเปลี่ยนแปลงตัวเองอยู่เรื่อยๆ ตลอดเวลา

      กลุ่มที่แพทย์แนะนำให้ควรได้รับวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ เนื่องจากมีความเสี่ยงสูงต่อการเป็นโรคแทรกซ้อนอันเนื่อง
มาจากไข้หวัดใหญ่ ได้แก่

     • ผู้สูงอายุที่มีอายุ 65 ปีขึ้นไป
     • คนที่เป็นโรคหัวใจ โรคปอด โรคไตเรื้อรัง โรคเบาหวาน มีภูมิคุ้มกันต่ำ หรือเป็นโรคโลหิตจางอย่างรุนแรง
     • คนที่เข้ามารับการรักษาโรคเรื้อรังในโรงพยาบาลเป็นเวลานานๆ
     • ผู้ที่ทำงานอยู่ในศูนย์พยาบาล หรือมีโอกาสได้พบปะกับคนกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงดังกล่าว นอกจากจะช่วยป้องกันไข้หวัดใหญ่ให้กับ
ตนเองแล้ว ยังลดโอกาสการเกิดไข้หวัดใหญ่ให้กับคนกลุ่มที่มีความเสี่ยงเหล่านั้นด้วย

     ดังกล่าวมานี้จึงเป็นคำแนะนำสำหรับครอบครัวที่มีผู้สูงอายุ หรือตัวผู้สูงอายุเอง อย่านิ่งนอนใจเมื่อเป็นหวัดเป็นอันขาดนะคะ ถ้ามีอาการของหวัดแม้เพียงเริ่มต้นทางที่ดีก็ควรไปพบคุณหมอเพื่อรับการรักษาอย่างเร็วที่สุด หรือหาทางป้องกันหวัดไว้แต่เนิ่นๆ จะดีกว่า

ข้อมูลจาก : รพ.สมิติเวช สุขุมวิท และบริษัท ซาโนฟี่ ปาสเตอร์ จำกัด