:: www.HealthTodayThailand.com :: - Disease Management ...

>>More Article...

มะเร็งเม็ดเลือดขาว Multiple Myelomo
ร.ศ.พ.อ.นพ.วิเชียร มงคลศรีตระกูล ผู้เชี่ยวชาญด้านโลหิตวิทยา

     ในทางการแพทย์แล้วมะเร็งเม็ดเลือดขาวนั้นมีมากมายหลายชนิดกว่าที่รู้จักกันทั่วไปและมีรายละเอียดของโรคอยู่มาก แต่ในยุคนี้ยังมีมะเร็งเม็ดเลือดขาวอีกชนิดที่ควรรู้จักกันครับ เนื่องจากพบมากเป็นอันดับ 3 ในกลุ่มของมะเร็งเม็ดเลือดขาวทั้งหมดที่พบในคนไทยเลยทีเดียว คือมะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิด มัลติเพิล มัยอีโลมา (multiple myeloma) ไม่มีชื่อภาษาไทยให้เรียกครับ คงต้องเรียกกันทับศัพท์ยากๆ อย่างนี้ต่อไป มะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดนี้มีลักษณะพิเศษเฉพาะหลายอย่างที่ไม่เหมือนกับมะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดอื่นๆ ที่สำคัญคือยังไม่ทราบสเหตุของโรคนี้ด้วย

     คนที่เป็นมะเร็งเม็ดเลือดขาวมัลติเพิล มัยอีโลมานี้ มักจะมีอาการที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวเลยทีเดียวก็ว่าได้ คือ ปวดหลัง ปวดกระดูก ร่วมกับโลหิตจาง ถ้าเกิดในคนสูงอายุ ต้องระวังให้ดี ตรวจเช็คอย่างละเอียดโดยแพทย์ หากละเลยอาจทำให้โรคเข้าสู่ระยะลุกลามมาก การดูแลรักษาจะทำได้ไม่ดีเท่าที่ควร และเกิดภาวะแทรกซ้อนขึ้นได้

อาการที่เป็นเอกลักษณ
์
     โรคนี้อาจมีอาการแสดงได้หลายอย่างครับ เช่น มีอาการปวดหลัง ปวดกระดูก เกิดจากกระดูกมีรูพรุนไปหมด (ภาพที่1, 2)

ภาพที่ 1 ภาพถ่ายเอ็กซเรย์กระดูกกะโหลกศีรษะที่มีพรุนเต็มไปหมด (วงสีดำ ๆ)   ภาพที่ 2 หากตัดกระโหลกศรีษะในแนวระนาบ แล้วเอา
                                                                                                                        เนื้อสมองออกมองลงไปจะเห็นรอยสีดำคล้ำ
                                                                                                                         คือบริเวณที่ควรจะเป็นสีขาวของกระดูก
                                                                                                                         แต่ที่เห็นคือรอยลิ่มเลือดที่ขังอยู่ในกระดูก
                                                                                                                         กะโหลกที่เป็นรูพรุน

เพราะเซลล์มะเร็งปล่อยสารบางชนิดออกมา ทำให้แคลเซียมละลายออกมาจากกระดูกจนเกิดเป็นรูพรุน โดยทั่วไปมักจะเกิดกับกระดูกหรือมะเร็งเม็ดเลือดขาวเรื้อรัง (chronic leukemia ส่วนที่มีลักษณะแบนๆ เช่น กระดูกกะโหลกศีรษะ กระดูกเชิงกราน กระดูกขา เป็นต้น ทำให้กระดูกหักง่าย บางคนพลิกตัวนิดเดียว กระดูกซี่โครงก็หักแล้ว บ่อยครั้งที่พบว่ามีอาการเจ็บปวดภายหลังจากไปหาหมอนวดมา เมื่อมาหาหมอจริงเลยส่งไปเอกซเรย์ พบว่ามีกระดูกหัก ตรวจไปตรวจมาพบว่าเป็นโรคนี้ก็มีบ่อยครับ

     จากที่มีการละลายของแคลเซียมออกมาจากกระดูก จึงทำให้ตรวจได้ว่ามีปริมาณแคลเซียมในเลือดสูง ภาวะที่ตามมาคือก็คือ มีอาการซึม ไม่โต้ตอบ ท้องผูก ปัสสาวะออกน้อย เป็นต้น

      นอกจากนี้คนที่เป็นโรคนี้จะมีปริมาณโปรตีนในเลือดสูงมากขึ้นผิดปกติด้วย ศัพท์แพทย์เรียกว่า “โกลบูลิน” เมื่อมีโปรตีนในเลือดสูงขึ้นสิ่งที่จะเกิดตามมาก็คือ เลือดจะมีความหนืดมากขึ้น จึงทำให้เกิดอาการหลายอย่างจากที่เลือดหนืดมาก เช่น อาการทางสมอง คือมึนงงจากที่เลือดไปเลี้ยงสมองไม่ดี หรืออาจเกิดเส้นเลือดอุดตันได้ หากเลือดหนืดมากๆ
บางคนอาจไปพบแพทย์เนื่องจากมีปัญหาเรื่องไต คือเกิดภาวะไตวายขึ้น เนื่องจากสาเหตุหลักสองประการคือ โปรตีนที่ผิดปกติที่เซลล์มะเร็งสร้างขึ้นไปมีพิษต่อไต และปริมาณของแคลเซียมที่สูงขึ้นในเลือดก็เป็นอีกสาเหตุหนึ่งที่ทำร้ายไตเช่นกัน
     บางคนอาจจะมีลิ้นโตคับปากเนื่องจากการที่มีโปรตีนที่ผิดปกติไปสะสมอยู่ที่บริเวณลิ้น (ดัง
ภาพที่ 3) ทำให้พูดไม่สะดวก รับประทานอาหารไม่สะดวก

           ภาพที่ 3 ภาพลิ้นที่โตขึ้น เป็นตะปุ่มตะป่ำ     ภาพที่ 4 จ้ำเลือดที่เกิดขึ้นในคนไข้มะเร็งเม็ดเลือดขาวมัลติเพิล มัยอีโลมา
           จากปัญหาของโปรตีนที่ผิดปกติที่สร้างจาก
           เซลล์มะเร็งไปสะสมบริเวณลิ้น

      บางคนอาจมีจ้ำเลือดสีคล้ำๆ ขึ้นตามตัว แขน ขา (ภาพที่ 4) เนื่องจากโปรตีนที่ผิดปกติไปจับกับสารที่ช่วยในการแข็งตัวของเลือด ทำให้เกิดภาวะเลือดออกผิดปกติได้
      นอกจากนี้บางคนอาจมาด้วยอาการปวดเมื่อยตามเนื้อตัวโดยไม่รู้สาเหตุ ไปพบแพทย์มาหลายสาขาก็หาสาเหตุไม่พบ หรือบางคนมาพบแพทย์แผนกกระดูกเพราะกระดูกหัก
      จะเห็นว่าโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดนี้เป็นโรคที่แพทย์อาจให้การวินิจฉัยยาก มีอาการทางคลินิกที่หลากหลาย หากตรวจไม่ตรงจุด อาจทำให้การวินิจฉัยโรคล่าช้าได้

รักษาได้ไหม ??
     มีหลายวิธีครับ โดยทั่วไปมักจะเริ่มต้นด้วยการให้ยาเคมีบำบัดเพื่อควบคุมโรคให้ได้ก่อน ยา
เคมีบำบัดที่ให้ส่วนใหญ่ผลข้างเคียงไม่มากนัก แต่หากจะให้อาการดีขึ้นไปอีกอาจต้องทำการปลูกถ่ายไขกระดูก ซึ่งในบางกรณีต้องทำถึงสองครั้งในคนๆ เดียวกัน หากผลการรักษายังไม่เป็นที่น่าพอใจ อย่างไรก็ตามในคนสูงอายุ หรือสภาพร่างกายไม่แข็งแรงพอ อาจจะให้ยาเพียงเพื่อควบคุมโรคไม่ให้ลุกลาม เพื่อให้สามารถดำเนินชีวิตได้ใกล้เคียงปกติ นอกจากนี้ในบางคนหากมีอาการปวดกระดูกมาก หรือมีก้อนของเนื้อร้ายเกิดขึ้นในตำแหน่งใดตำแหน่งหนึ่งของร่างกาย ก็อาจต้องใช้การฉายรังสีเข้าช่วยอีกทางหนึ่ง
     หลายคนอาจกังวลกับคำว่า “มะเร็ง” และ “ยาเคมีบำบัด” แน่นอนครับต้องยอมรับว่า “ทำใจยาก” แต่ปัจจุบันมียาใหม่ๆ ที่ใช้รักษาโรคนี้ที่ผลข้างเคียงไม่มานัก ผลการรักษาดีพอสมควร ใช้กรณีที่ดื้อต่อยาที่ให้กันโดยทั่วไป เช่น ยาโบติโซมิบ (Botezomib) ทัลลิโดมายด์ (Thalidomide) แต่ยาพวกนี้ส่วนใหญ่แล้วราคาจะค่อนข้างสูง ใช้แล้วโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวอาจดีขึ้น แต่โรคทรัพย์จางอาจจะตามมา
ได้ครับ

     มะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดมัลติเพิล มัยอีโลมานี้อาการเข้าข่ายโรคอื่นๆ มากมาย ไม่ว่าจะเป็นโลหิตจาง โรคข้อกระดูก
กระดูกพรุน ฯลฯ ทำให้ไปหาแพทย์เฉพาะทางเหล่านั้น จึงอยากให้ตระหนักว่าหากมีความผิดปกติต่างๆ ดังกล่าวข้างต้นร่วมกัน ก็จำเป็นที่แพทย์ต้องตรวจอย่างละเอียดเพื่อค้นหาสาเหตุโรคแท้จริง ซึ่งอาจต้องปรึกษาโลหิตแพทย์ร่วมด้วยครับ